Budując dom i projektując jego ogrzewanie właściciel staje przed dylematem, jakiego rodzaju paliwa użyć, aby w jego domu było zawsze ciepło a jednocześnie, nie bez znaczenia pozostają kwestie finansowe związane z dostarczeniem ciepła do pomieszczeń.

Aby ogrzewanie zapewniało komfort oraz niskie koszty eksploatacyjne, musimy dobrać rozwiązanie odpowiednie do naszych potrzeb. Zacząć należy od wyboru paliwa. Najczęściej do ogrzewania budynków wykorzystuje się następujące rodzaje paliw:

Gaz ziemny to nowoczesne, bezpieczne i ekologiczne paliwo. Dzięki swoim niezaprzeczalnym walorom – wysokiej kaloryczności, wygodnemu systemowi dostaw oraz czystości spalania jest paliwem najczęściej wykorzystywanym do ogrzewania.

Brak sieci gazu ziemnego nie oznacza, że musimy rezygnować z ogrzewania domu kotłem gazowym. Możemy wtedy zainstalować kocioł na gaz płynny. Jak się okazuje nie różnią się one wiele od kotłów na gaz ziemny. Jest jednak kilka różnic, na które należy zwrócić uwagę chcąc ogrzewać dom gazem płynnym. Gaz płynny przechowuje się w zbiornikach, które umieszczone są na posesji pod ziemią lub na powierzchni, zawsze poza budynkiem. Zbiornik taki musi być umieszczony w bezpiecznej odległości od innych obiektów, oraz zabezpieczony przed dostępem osób niepowołanych. Ponieważ gaz dowożony jest w cysternach powinna być do niego doprowadzona odpowiednio utwardzona droga.
Montażu zbiornika i instalacji zbiornikowej może dokonać osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia. Ponadto instalacja zbiornikowa musi być dopuszczona do eksploatacji przez Urząd Dozoru Technicznego, a w czasie użytkowania jest okresowo kontrolowana. W celu zwiększenia bezpieczeństwa użytkowania ogrzewania na gaz płynny montuje się w pomieszczeniach detektory, które w sposób ciągły kontrolują stężenie gazu. W przypadku niebezpieczeństwa wybuchu ostrzegają o tym za pomocą sygnalizacji dźwiękowej i optycznej. Gdy współpracują z zaworami automatycznie odcinają dopływ gazu.

Jest to podstawowe odnawialne źródło energii do ogrzewania. Dziś drewno jest paliwem w nowoczesnych systemach grzewczych. Przede wszystkim w kominkach, ale nie tylko.
Współcześnie w kotłach do spalania drewna wykorzystuje się proces suchej destylacji, czyli zgazowania drewna. W tym wypadku wilgotność ma duże znaczenie. Do tego rodzaju kotłów zalecane jest drewno twardych gatunków drzew liściastych, (np. buk, dąb), sezonowane, co najmniej 18 miesięcy. Nie ma sensu stosowanie drewna wilgotnego, gdyż następuje wtedy zupełny zanik procesu zgazowania, co z kolei znacznie zmniejsza sprawność kotła i skraca żywotność wymiennika. Kotły spalające drewno w procesie zgazowania charakteryzują się możliwością precyzyjnej regulacji temperatury wody na wyjściu z kotła. Istotną częścią konstrukcji kotła na gaz drzewny jest dolna komora spalania wraz z dyszą gazową.

Jest to sprasowana pod wysokim ciśnieniem biomasa (np. trociny, odpady drzewne) w kształcie walca o średnicy 6-12 mm i długości 10-30mm. Walce te formowane są bez użycia jakiegokolwiek kleju. Nie mają tez żadnych innych dodatków chemicznych. Pelety to paliwo odnawialne i całkowicie ekologiczne. W wyniku spalania powstaje minimalna ilość popiołu, który dodatkowo można wykorzystać jako nawóz do użyźniania gleby.
Kotły na pelety wyposażone są w palniki retortowe. Paliwo podawane jest poprzez podajnik ślimakowy do palnika. Powietrze do spalania dozowane jest w zależności od potrzeb. Zasobnik paliwa umieszczony jest obok kotła, bądź zintegrowany z kotłem.
Aby obsługa kotła była maksymalnie wygodna i bezpieczna stosuje się urządzenia, automatycznie regulujące oraz kontrolujące działanie kotła.
Regulator mikroprocesorowy steruje procesem spalania i w zależności od zadanej temperatury dozuje odpowiednią ilość paliwa i powietrza oraz częstotliwość ich podawania. Na bieżąco kontrolowana jest temperatura zasilania oraz powrotu, a także temperatura spalin. W celu zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego w kotłach tego typu instaluje się systemy zabezpieczające przed cofnięciem się płomienia do zasobnika z peletami.

Olej opałowy to jedno z paliw stosowanych w ogrzewnictwie. W ostatnim czasie niestety atrakcyjność tego paliwa znacznie zmalała z uwagi na znaczny wzrost ceny, dlatego stosunkowo rzadko buduje się kotłownie w oparciu o to paliwo. W odróżnieniu od gazu płynnego, który stanowi alternatywę w przypadku braku gazu ziemnego, nie da się oleju wykorzystać dla potrzeb kuchni, a dodatkowo trzeba znaleźć miejsce w budynku na zlokalizowanie zbiornika.

Pompy ciepła to stosunkowo nowatorskie urządzenia grzewcze, ale na tyle ciekawe, że warto na nie zwrócić uwagę. Pobierają one ciepło z otoczenia: z ziemi, wody lub powietrza, którą następnie przetwarzają na energię cieplną do ogrzewania domu i ciepłej wody użytkowej. W czasie eksploatacji urządzenia te potrzebują niewielkie ilości energii elektrycznej. I są to praktycznie jedyne koszty eksploatacyjne. Niestety sama inwestycja zainstalowania pompy ciepła jest dość kosztowna.

Kolektory słoneczne – energia ze słońca
Kolektory słoneczne zamieniają energię słoneczną na energię cieplną.
Uzyskana w ten sposób energia cieplna gromadzona jest w zasobnikach, za pośrednictwem, których może być wykorzystywana do ogrzewania mieszkań i do produkcji ciepłej wody. Kolektory zazwyczaj są instalowane na dachach, ale również spotykany jest montaż na ziemi.
Wybierając miejsce należy mieć na uwadze to, aby słońce przez jak najdłuższy czas skupiało się na płycie kolektora. Kolektory słoneczne powinny być ustawiane na południe. Optymalny kont nachylenia kolektora do poziomu wynosi 45°.